Zakład Aktywności Zawodowej w Toruniu został utworzony jako zakład budżetowy Gminy Miasta Toruń, którego celem jest aktywizacja zawodowa i społeczna osób z niepełnosprawnościami oraz wspieranie ich w osiąganiu większej samodzielności, niezależności i aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym. Siedziba Zakładu mieści się przy ul. Bydgoskiej 52 w Toruniu, w zrewitalizowanej kamienicy na Bydgoskim Przedmieściu.
Placówka powstała z myślą o tworzeniu bezpiecznych i przyjaznych miejsc pracy dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, umożliwiając im zdobywanie doświadczenia zawodowego, rozwijanie kompetencji oraz przygotowanie do funkcjonowania na otwartym rynku pracy. Zakład zatrudnia 37 osób z niepełnosprawnościami w stopniu znacznym lub umiarkowanym, w szczególności osób z towarzyszącymi chorobami psychicznymi. Pracownicy znajdują zatrudnienie między innymi jako pomoc kuchenna, pomoc kelnerska, recepcjoniści oraz pokojowe. Codzienna praca pozwala im rozwijać umiejętności zawodowe, społeczne i interpersonalne, budować pewność siebie oraz wzmacniać poczucie odpowiedzialności i samodzielności.
Działalność Zakładu opiera się na połączeniu aktywności gospodarczej z misją społeczną. W ramach swojej działalności ZAZ prowadzi hostel oraz działalność gastronomiczną, które stanowią zarówno przestrzeń świadczenia usług, jak i miejsce praktycznej nauki zawodu dla osób z niepełnosprawnościami. W placówce funkcjonuje również kawiarnia z ogródkiem, serwująca kawę, ciasta i przekąski przygotowywane na miejscu. W przyszłości oferta Zakładu ma zostać rozszerzona o usługi cateringowe oraz pralnicze.
Funkcjonowanie Zakładu wspierają trenerzy pracy, kucharze, pracownicy obsługi hostelu oraz administracja, zapewniając pracownikom codzienne wsparcie, opiekę oraz odpowiednie warunki do rozwoju zawodowego i społecznego. Istotnym elementem działalności ZAZ jest indywidualne podejście do każdego pracownika oraz tworzenie środowiska pracy dostosowanego do jego możliwości i potrzeb.
Poza reintegracją zawodową Zakład oferuje także szerokie wsparcie społeczne i rehabilitacyjne. Pracownicy mogą korzystać z pomocy psychologa, terapeuty oraz rehabilitanta, co pozwala im rozwijać nie tylko kompetencje zawodowe, ale również umiejętności potrzebne w codziennym życiu. Działania te mają na celu przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu, wzmacnianie samodzielności oraz poprawę jakości życia osób z niepełnosprawnościami.
Zakłady Aktywności Zawodowej są szczególnym rodzajem podmiotów ekonomii społecznej — mimo prowadzenia działalności usługowej i wytwórczej cały wypracowany dochód przeznaczają na rehabilitację zawodową i społeczną swoich pracowników. Dzięki temu działalność Zakładu służy przede wszystkim tworzeniu warunków wspierających rozwój i aktywność osób z niepełnosprawnościami.
Na utworzenie i działalność toruńskiego Zakładu Aktywności Zawodowej Gmina Miasta Toruń pozyskała 1,8 mln zł dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w ramach zadań Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Dodatkowo pozyskano niemal 1 mln zł ze środków unijnych na realizację projektu „Aktywna integracja i reintegracja w Gminie Miasta Toruń” w ramach programu Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza 2021–2027, wspierającego aktywizację społeczno-zawodową osób z niepełnosprawnościami zatrudnionych w ZAZ.
Zakład Aktywności Zawodowej w Toruniu to miejsce otwartości, integracji i równych szans, w którym osoby z niepełnosprawnościami otrzymują realne wsparcie w rozwoju zawodowym i społecznym, a codzienna praca staje się drogą do większej niezależności, aktywności i pełniejszego uczestnictwa w życiu społecznym.
